Dziecko,  Montessorii,  Teoria

Fazy wrażliwe u dzieci. Co to takiego?

Mamusiu chcem fajbki, chcem malować!

Ostatnio prawie codziennie można to było usłyszeć u nas w domu od naszego prawie 2,5 letniego syna. Więc przygotowywałam wszystko co potrzebne do malowania, a Karol wtedy siadał i w niezwykłym skupieniu, i ciszy malował i malował… Ćwicząc małą motorykę, przy okazji pytając o kolory.

Każdy ruch i bohomaz, choć niby nic nie znaczący w oczach niejednego konesera, dla tego dziecka, to największe dzieło sztuki! A w każdej plamie czy kresce ukryte jest jakieś znacznie.

Podatność na rozwój

Znacie to? Niekoniecznie musi być to malowanie! Może Wasze dziecko jest na etapie, kiedy dzień w dzień namiętnie układa jedne puzzle lub chce ubierać samo skarpety? Aktualne zainteresowanie dziecka związane jest przeważnie z jednym tematem lub zagdanieniem, ale przede wszystkim jest to chęć nabycia jakiejś nowej umiejętności. I to właśnie faza wrażliwa! Okres,w którym dziecko szczególnie się czymś bardzo interesuje, jest podatne na rozwój i  wykazuje łatwość w rozwoju konkretnej umiejętności.

Fazy wrażliwe to odkrycie Marii Montessori, ale uważam, że może mieć zastosowanie nie tylko w placówkach montessoriańskich czy w domach, w których rodzice inspirują się tą metodą. Wiedza, że istnieje coś takiego jak fazy wrażliwe umożliwia nam skupienie się na obserwacji dziecka, na tym czym w danym momencie rozwoju jest naturalnie zainteresowane. Obserwacja i podążanie za dzieckiem pomaga nam go zrozumieć i tak przygotować jego otoczenie aby wesprzeć jego rozwój.

Naturalne tempo rozwoju…

To coś, co powinno być uszanowane przez nas dorosłych. Wtedy łatwiej jest się dzieciom czegoś nauczyć, ponieważ przejawiają w tym czasie dużo motywacji wewnętrznej.

Dobrymi przykładami faz wrażliwych jest, np. nauka języka, czy nauka chodzenia. Dziecko samo z siebie uczy się mówić, bez nadmiernego wysiłku.

Kiedy zauważymy, że dziecko jest czymś właśnie TERAZ zafascynowane, podążmy za nim, zaproponujmy materiały  i aktywnści dostosowane do zainteresowań.

U nas było to malowanie. Dlatego kiedy syn miał tylko na to ochotę, siadałam z nim i malował. Innym przykładem z naszego życia jest samodzielna nauka ubierania się. Otóż pewnej niedzieli nagle nasz syn sam ściągnął bluzkę, w ogóle o to przez nas nie poproszony. Jakie było nasze zdziwienie! Bo nie uczyliśmy go tego, po prostu zaobserwował, prawdopodobnie u taty jak to się robi. Taką frajdę sprawiło mu to, że zrobił to samodzielnie, że przez pół godziny się rozbierał i ubierał sam. Przyswoił sobie naturalnie nową czynność! Nie musieliśmy go do tego zmuszać, tylko podążyliśmy za nim i pozwoliliśmy mu to ćwiczyć.

Jakie są fazy wrażliwe u małych dzieci?

Dziecko w wieku od 1- 3 lat [1]:

  • Język– wczesne dzieciństwo to faza wrażliwa na język mówiony. Małe dzieci obserwują nasze usta, gaworzą, zaczynają powtarzać po nas słowa i zdania, aż dochodzi do prawdziwej eksplozji mowy. Zainteresowanie pisaniem pojawia się zwykle u 3,5 letnihc dzieci  a czytaniem u 4 letnich.
  • Porządek– małe dzieci uwielbiają porządek! Kto tego nie zauważył? 😉 Tylko dać im ściereczkę i już chętne wycierać kurze!
  • Szczegóły– między osiemnasty miesiącem a trzecim rokiem życia dziecko jest zafascynowane maleńkimi przedmiotami i najdrobniejszymi szczegółami. Chyba zauważyliście, że dzieci potrafią czasami zadziwić nas tym, że zauważyły coś drobnego w trawie, a my przeszliśmy po prostu obok nie zwracając nawet uwagi 😉
  • Ruch– małe dzieci nieustannie pracują nad dużą i małą motoryka- uczą się chodzić i używać dłoni. Bliżej 3 r.ż. umiejętności te są doskonalone wraz z rozwojem koordynacji.
  • Poznawanie zmysłowe- kolory, smak, zapach, różne faktury i dźwięki są dla małych dzieci fascynujące, szczególnie podczas swobodnej eksploracji otoczenia. Starsze maluchy potrafią klasyfikować i organizować wrażenia zmysłowe.
  • Dobre maniery i uprzejmość– faza wrażliwa na dobre maniery pojawia ie  u 2,5 latnich dzieci.  Dorosły służy przede wszystkim przykładem, modelując tym samym uprzejme zachowania u małych dzieci.

A co jeśli przeoczymy fazę wrażliwą?

Czy dziecko będzie wtedy miało problem z opanowaniem danej umiejętności? Jeżeli dziecko w fazie wrażliwej pozbawione jest możliwości zaspokojenia potrzeby poznawczej, może być sfrustrowane i rozdrażnione. Może tak być, że innym razem w nabycie danej umiejętności będzie musiało włożyć więcej wysiłku niż w czasie kiedy jest tym naturalnie zainteresowane.

Źródło:

  1. D. Simone Montessori w twoim domu. Przewodnik dla rodziców małych dzieci.
Jeśli spodobał Ci ten wpis, kliknij "Lubię to" albo udostępnij dalej! To daje mi motywację do działania! Dziękuje!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *