Każdy z nas je ma, ale dlaczego w kontakcie z dzieckiem o nich zapominamy?

Każdy z nas je ma, ale dlaczego w kontakcie z dzieckiem o nich zapominamy?

Chcemy aby nasze dziecko nas słuchało, respektowało to czego od niego wymagamy. Jednocześnie chcemy pomóc dzieciom czuć się swobodnie w wyrażaniu własnych uczuć i ustalaniu granic. To wymaga praktyki.

Ale czy zdajemy sobie sprawę z tego, że jeżeli w domu rodzinnym granice dziecka nie będą respektowane, nie będzie ono potrafiło ich w przyszłości określać? A co za tym idzie, nie będzie potrafiło ich wyznaczać w stosunku do innych osób.

Jak pisze M. Musiał:

„Nie można oddziaływać na człowieka w określony sposób i spodziewać się, że przyniesie to zupełnie odwrotny skutek. Relacje z rodzicami są dla każdego człowieka kluczowe dla jego patrzenia na świat i bycia w tym świecie. Nie są jedyne, odciskają jednak swego rodzaju matrycę na całe jego życie”.

 

O czym mowa?

O granicach osobistych dziecka.

Możemy o nich mówić jako o jego integralności, która jest nienaruszalnością ludzkiej egzystencji. Granice wiążą się z naszą tożsamością, emocjami i potrzebami. Granice to coś co nas określa i różni od innych ludzi. Coś co pozwala nam określić swoje zasady i to jak blisko chcemy być z drugim człowiekiem. Granice to suma naszych potrzeb i wartości, tego jak spostrzegamy siebie i świat.

Z. Aleksandra Żuczkowska pisze, że to:

 

„Potrzeby mówią o tym co jest dla nas ważne, wartościowe, co stanowi o naszym wewnętrznym świecie, naszym terytorium. Nasze potrzeby wskazują nasze granice. Kiedy z jakiegoś powodu te granice zostają naruszone, kiedy coś lub ktoś je przekracza bez naszej zgody i akceptacji- czujemy dyskomfort, złościmy się, bronimy”

 

Z granicami przychodzimy na świat. Granice osobiste ma już nawet niemowlę, np. kiedy ma dosyć zabawy, odwraca głowę, bo potrzebuje odpoczynku. Wie kiedy jest zmęczone, głodne, kiedy ma mokrą pieluszkę, wtedy płaczem przywołuje swoich rodziców. A oni bardzo bacznie wtedy je obserwują, aby dostrzec czego chce a na co się nie godzi. Im jednak dziecko jest starsze i zaczyna uczyć się wyrażać swoje zdanie, protestuje czy domaga się czegoś, jest to szybko ukracane przez rodziców. Dziecko najczęściej jest wtedy nazywane niegrzecznym czy źle wychowanym, bo przecież dziecku nie wypada mówić: „Nie”. O dziecięcym mówieniu „nie” pisałam tutaj

 

Poważnie potraktuj ograniczenia swoich dzieci

Nieszanowanie granic dziecka prowadzi do frustracji i napięć. Różne życiowe doświadczenia mogą sprawić, że dziecko zatraci ich świadomość i nie będzie potrafiło ich w przyszłości wyrażać.

Cytując J. Juula:

 

„Dzieci reagują na przejaw gwałcenia ich integralności psychicznej najczęściej w sposób autodestrukcyjny. Oznacza to, że kiedy rodzice- świadomie bądź nie- czynią to regularnie i w podobny sposób, dzieci nie zdają sobie sprawy, że rodzice postępują źle. Zakładają, że to one są złe! Tracąc poczucie własnej wartości, kumulują w sobie poczucie winy lub wstydu. Taka interakcja pociąga za sobą konsekwencje na całe życie, zarówno dla jakości życia dzieci, jak i jakości relacji rodzic- dziecko”.

I podaje przykład:

 

„Kiedy byłem dzieckiem, rodzice i nauczyciele powszechnie uważali, że można sprawić, by dzieci stały się „dobre”, mówiąc im jakie są „złe”. Sądzili, ze dzieci nauczą się dobrego zachowania, kiedy tylko dowiedzą się, jak źle się zachowują. Jednak mówienie dziecku, że jest złe, stanowi atak na jego integralność psychiczną. Dziecko często komunikuje ten fakt niewerbalnie, używając zrozumiałego i niedwuznacznego języka: płacze albo na jego twarzy pojawia się wyraz bólu. Spogląda przez moment na osobę dorosłą i- jeśli przekazywany przez nie komunikat nie zostanie zrozumiany- spuszcza oczy, a jego ciało usztywnia się. Wszystko w nim mówi: Ranisz mnie!”.

 

Szanujmy przede wszystkim granice dzieci dotyczące ofiarowania uczuć, ponieważ powinny mieć możliwość samodzielnego decydowania, czy i kiedy chcą je okazywać.Babcia może oczekiwać dużego uścisku, kiedy przyjdzie, ale chcemy, aby dzieci zrozumiały, że takie rzeczy jak uściski i pocałunki, czy dostają je, czy dają, powinny być ich wyborem” – mówi dr Busman z Child Mind Institute.

Powinniśmy unikać zmuszania dzieci do zachowań z którymi nie czują się dobrze. Ale rezygnacja z przytulenia dziadków nie musi oznaczać bycia nieuprzejmym. Możecie wymyślić jakiś sposób przywitania, z którym dziecko czuje się bardziej komfortowo, na przykład machając lub ściskając dłonie.

Naprawdę słuchajcie, kiedy Wasz dzieci mówią Wam, co jest, a co nie jest w porządku, i weźcie ich prośby do serca, kiedy to tylko możliwe. Odrzucanie granic dziecka jest często czymś, co dorośli robią przez cały czas, nawet nie zdając sobie z tego sprawy. Jeśli dziecko powie, że nie lubi być łaskotane, lub podrzucane, nie mów:

„Och, daj spokój, przecież to fajne”.

Zamiast tego powiedz:

„Słyszę Cię i nie zrobię tego ponownie”.

 

Granice działają w obie strony

Dzieci muszą nauczyć się wyznaczać sobie granice i szanować granice innych. A to wymaga rozpoznania tego, czego przede wszystkim same chcą i potrzebują oraz umiejętności wyrażenia tego.

„Granice to przede wszystkim zrozumienie i uszanowanie własnych potrzeb oraz szacunek i zrozumienie potrzeb innych”, wyjaśnia Stephanie Dowd, psycholog kliniczny z Child Mind Institute. „Aby to zadziałało, musimy wprowadzić duży nacisk na pomoc dzieciom w rozwijaniu większej empatii i samoświadomości. „

Jednym ze sposobów, aby pomóc dzieciom zrozumieć, dlaczego przestrzeganie zasad jest ważne, jest postrzeganie ich jako czegoś co dotyczy zarówno nas jak i drugiej osoby. Uczenie się, jak być bardziej empatycznym, może być dużą pomocą dla dzieci, jeśli chodzi o interakcje społeczne. Jednak równie ważne jest, aby pomóc dziecku nauczyć się bronić siebie i swoich granic, gdy inne dzieci są natarczywe, agresywne lub po prostu bezmyślne.

Jak pomóc dziecku w zaplanowaniu tego, co robić, gdy ktoś nie szanuje jego uczuć lub granic i dać mu szansę praktykowania samodzielnego zadbania o siebie?

  • W określonej sytuacji możesz zapytać: „Jakie są sposoby, aby Julek wiedział, że nie podoba ci się, gdy przytula cię bez pytania?”
  • Przećwiczcie również kilka prostych zwrotów, których twoje dziecko może użyć, gdy ktoś przekracza jego granice.
  • Przećwiczcie razem jakieś zdarzenia, np.: kiedy ktoś je uderzy, pchnie; sytuacje, w której czuje się niepewnie. np., jeśli przyjaciele dziecka chcą zrobić komuś złośliwy żart a on tego nie chce; kiedy ktoś nie chce przyjąć jego odmowy

Pomoc w wyrażaniu własnych granic można już praktykować kiedy dziecko jest małe, aby w przyszłości, gdy problemy staną się poważniejsze, potrafiło o te granice zadbać.

Jeśli chodzi o naukę czegokolwiek, w poszukiwaniu wskazówek, jak się zachować dzieci spoglądają przede wszystkim na Was Drodzy Rodzice. Dotyczy to również empatii i samoświadomości. Ważne jest aby być przykładem tego co się wymaga od dziecka, bo ono naśladuje głównie nasze zachowania a nie uczy się na podstawie tego co mu mówimy.

Demonstrujcie zachowania, które chcecie aby naśladowały Wasze dzieci. One zwracają uwagę na Wasze kontakty z innymi i otrzymują sygnały o tym, jak myśleć, jak postępować i jak komunikować się z drugim człowiekiem.



Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *